သူ့နေရာနဲ့သူပေါ့

တွေ့နေတာကကြာပါပြီ ဘော်တာတစ်ယောက် Facebook မှာလာတင်မှ Comment များရေးထားတာ မြင်မိလို့ ပြန်သတိရလို့ရေးထားရတယ်။ ပုံကတော့အပေါ်မှာ ပြထားတဲ့အတိုင်းပါပဲ ကာတွန်းဆရာအားကြီးတော်တယ် မြင်သာထင်သာရှိအောင် ဆွဲတတ်တယ်ပြောပါတယ်။ တချို့လည်း ထောက်ခံကြတယ် ဒါမျိုးပြောသင့်ရေးသင့်တယ်တဲ့ ဒါမှမြင်မကောင်းရှု့မကောင်း မဝတ်ကြမှာပြောကြတယ်။ အချို့ကလည်းပြောတယ်ပေါ့လေ ကာတွန်းဆရာလူ့အခွင့်အရေး နားမလည်ဘူးတဲ့။ ကျုပ်ကတော့ ကြားနေရေးသမားပဲလေ မိန်းကလေးတွေလည်း သူများအတိုဝတ်ရင် သူတို့လည်းအတိုဝတ်ချင်မှာပေါ့ ဝတ်ချင်ရင်ဝတ်ကြပါစေလား အတော်တုံးတဲ့လူတွေ အရင်တုံးကမယ်ဗမာဆိုတာ ဘောင်းဘီတိုနဲ့ပြိုင်တာ မသိကြဘူးထင်တယ်။ ကာတွန်းဆရာလည်း သူမြင်တာသူဆွဲတာပဲလေ အဲဒါလည်းသူ့အခွင့်အရေးပဲမဟုတ်လား သူ့ပုံမှာကဘယ်သူလို့ နာမည်တပ်ထားတာမှမဟုတ်ပဲဟာ။ ကြည့်လိုက်တော့ Comment မှာငြင်းခုန်နေတာက ယောက်ျားတွေဗျာ မိန်းကလေးတစ်ယောက်မှ မပါဘူးရယ် တစ်ခုခုတော့လွဲမှားနေတာ အမှန်ပဲ ပြီးတော့သူတို့ဖြင့် မကြည့်ပဲနေကြမည့်လူတွေလည်း မဟုတ်ကြပါဘူး။

ကျွန်တော်ကတော့ အဝတ်အစားနဲ့ ပတ်သက်ရင် ပစိပစပ်များရင် သိပ်စိတ်မရှည်လှဘူး။ ဗမာပြည်ကထွက်လာကာစက လေဆိပ်ရောက်တော့ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်လာကြိုတယ် သူနဲ့အတူနောက်ထပ် သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်ပါလာတယ်။ အဲဒီ့သူငယ်ချင်းက အဝတ်အစားသိပ်ဇီဇာကြောင်တယ် လူကိုကြည့်ပြီးတော့ ဟောဗျာ ဘောင်းဘီကဒေါက်မပါတာ မဝတ်ခဲ့ဘူးလား ဒီမှာဒေါက်နဲ့ဘယ်သူမှမဝတ်ဘူး ရှပ်အင်္ကျီကပွနေတယ် ဒီမှာအကြပ်ပဲဝတ်ကြတယ် ဆံပင်ကြီးက အရှည်ကြီးကို အလယ်မကျ ဘေးမကျနဲ့ခွဲထားတယ် အတိုညှပ်ပြီးထောင်လိုက်ပါနဲ့ တစ်လမ်းလုံးပြောလိုက်လာတယ်။ ကြာတော့စိတ်မရှည်ဘူး ကျုပ်ဝတ်ထားတာ စုတ်စုတ်ပြတ်ပြတ် မြင်မကောင်းတာများ ဝတ်ထားသလား ဒီလိုပုံနဲ့စာသင်ခန်းထဲ ဝင်လို့မရဘူးလား ဒီပုံနဲ့ဆိုရင် အခြားသူများကကျုပ်ကို အဖက်လုပ်ပြီးစကားမပြောကြဘူးလားလို့ ရွဲ့မေးတော့မှရပ်သွားတယ်။ လူကပိန်တော့ ဘောင်းဘီဒေါက်မပါရင် သွားကြားထိုးတံကို ဘောင်းဘီဝတ်ထားသလို စိတ်ထဲထင်မိလို့ဝတ်လေ့မရှိဘူး။ အင်္ကျီအကြပ်ဝတ်တဲ့ အလေ့အကျင့် ငယ်ကတည်းကမရှိဘူး။ ဆံပင်တိုရင်မနေတတ်ဘူး အနည်းဆုံးဆံပင်ဟာ ဂုတ်ကိုထောက်နေမှ အနေတော်လောက်ထင်မိတယ်။ ဘယ်သူတွေ ဘယ်လိုဝတ်ဝတ် ပြောင်းလဲဖို့မစဥ်းစားဘူး။ ဘယ်လိုဝတ်သွားသွား ခင်တဲ့လူကခင်ကြတာပဲ အဲလိုမှမဟုတ်လည်း အဝတ်အစားကြောင့် စကားမပြောချင်ဘူးဆိုလည်း သိပ်အရေးစိုက်မနေပါဘူးလေ။

ကျွန်တော့်အတန်းဖော် အစ်မတွေလည်း သူများနည်းတူပေါ့ တရုတ်မလေးတွေ အားကျလို့ထင်ပါတယ် တစ်ခါတစ်လေ ဘောင်းဘီတို စကပ်အတိုပေါ့။ တစ်ရက်က တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် စာအုပ်တွေနဲ့ ကားဂိတ်နားမှာခလုတ်တိုက်ပြီး စာအုပ်တွေအကုန်ပြုတ်ကျရော ဘေးကလူလိုက်ကြည့်နဲ့ မျက်စိပျက်မျက်နှာပျက်နဲ့ဖြစ်နေရော ကိုယ့်ကလည်း ကားဂိတ်မှာရှိနေတော့ သူငယ်ချင်းအချင်းချင်း ဘာများဖြစ်သလဲပေါ့ဘာတုံးလို့ မေးတော့လည်းမပြောဘူး။ ကျွန်တော်နောက်က ရောက်လာတဲ့အစ်မတွေက ပြာပြာသလဲနဲ့ စာအုပ်ကိုကောက်ပေးတယ်။ ပြီးတော့မှ အစ်မတွေကကိုယ့်ကို အပြစ်တင်ရော နင်ရှိနေတာဘာလို့ စာအုပ်တွေကောက်မပေးသလဲတဲ့။ ဒါနဲ့မဟုတ်သေးပါဘူး သူ့ပုံကစာအုပ်ကျတာကို ဒီလောက်မျက်စိမျက်နှာပျက်နေတာ ကျွန်တော်လည်း စာအုပ်အရေးမစိုက်ပဲ ဘာများဖြစ်လဲလို့မေးသားပဲလို့ပြောတော့။ နင်နဲ့တော့ခက်တယ် စကပ်အတိုနဲ့ သူကစာအုပ်ကို ကုန်းကောက်လို့လည်းမရဘူး ထိုင်ပြီးတော့ကောက်လို့လည်း မရဘူးတဲ့။ ဒါမျိုးက

Beyond PageRank and Third Generation IR

ဂူဂဲတည်ထောင်ခဲ့တာ ၁၉၉၆ ဆိုတော့အခုအချိန်ဆို ၁၄ နှစ်ကြာခဲ့ပြီပေါ့။ ဘာများထူးခြားလာသလဲ လူအကြောင်းကို သူတို့ပိုနားလည်တယ် ဘယ်လိုဆိုရင် လူမြင်လို့ပိုကောင်းမလဲ သူတို့ပိုနားလည်တယ် အလကားပေးပေမယ့် အားမနာတမ်းကြော်ငြာမထည့်ဘူး စာသားကြော်ငြာထည့်ပေမယ့် အခြားလူတွေလို မျက်စေ့နောက်လောက်တဲ့ ပုံတွေနဲ့ကြော်ငြာများ မထည့်တာတစ်ခုနဲ့ပဲ သူ့ကိုသုံးလာခဲ့တာပဲ။ ပထမမျိုးဆက် Altavista ကို ဒုတိယမျိုးဆက် Yahoo ကျော်တက်လိုက်တယ် ဒုတိယမျိုးဆက်ပဲဆိုပေမယ့် Google က Rank နည်းပညာအသာနဲ့ Yahoo ကိုကျော်တက်ပြန်တယ်။ တတိယမျိုးဆက်တွေ လက်ထက်ဆိုရင်တော့ သူတို့လည်း ဂူဂဲကိုကျာ်တက်ကောင်းတက်မှာပဲပေါ့။

မူရင်းအသုံးပြုနေတဲ့ Page Rank တွက်ပုံကို အများကထောက်ခံသူ များမှသာ Rank မြင့်တယ်ဆိုတဲ့ ပေါ်လစီကိုယူသုံးခဲ့တယ် မြင့်တဲ့လူကညှန်းရင်ပိုမြင့်တယ်ဆိုတာလည်း ပါလာခဲ့ပြန်တယ်။ သမရိုးကျ Page တစ်ခုလုံးမှာပါတဲ့ စကားလုံးတွေ အဆင့်အတန်းတူတယ်ဆိုတာကို ပယ်ဖျက်ပြီး နေရာအလိုက် အရေးပါမှု့ကိုသတ်မှတ်ခဲ့တယ်။ ဒါတွေဟာ မှတ်သားလောက်အောင် အထင်ကြီးလောက်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေပါ။ ၁၉၉၆ နှစ်များကလုပ်ခဲ့တဲ့အရာတွေ အခုတော့ဘာတွေထပ်တိုးသလဲဆို ဘာမှထပ်မတိုးလာဘူး။ သူ့မှာစီးပွားဖြစ်လာတာနဲ့အမျ ကြီးမားတဲ့ Computing Power ကိုပိုင်ဆိုင်လာတယ် ဒီတော့ ပိုကောင်းတဲ့နည်းပညာအစား Computing Power ကိုအသုံးချလိုက်တယ် Stem လုပ်တာဟာ မူရင်းထက်တန်ဖိုးကျတယ်ဆိုတာ လက်ခံပါတယ် ဒါပေမယ့် Stem ဘယ်လိုပိုကောင်းအောင် လုပ်မလဲဆိုတာထက် Stem မလုပ်ပဲအကုန်ကောက်ထည့်လိုက်တာကို ကောင်းတယ်ပြောရမလား ဆိုးတယ်ပြောရမလား မစဥ်းစားတတ်အောင်ပဲ။ ဒီလိုနည်းလမ်းတွေကိုပဲ အသုံးပြုတာများလာသလိုမြင်လာမိတယ်။ သို့ပေမယ့်လုပ်နိုင်တဲ့ Computing Power ပိုင်ဆိုင်နေတော့ လုပ်သမျဖြစ်လာတယ် ဒါပေမယ့်အထင်ကြီးလောက်တဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခုလို့ မမြင်မိတာအမှန်ပဲ။

အရာအားလုံးအတွက် မသက်ဆိုင်တဲ့ လိုအပ်ချက်တွေဖြစ်လာတယ် သမရိုးကျမဟုတ်ပဲ လိုအပ်တာတွေရှိလာတယ် နမူနာအဖြစ်ဗမာလိုစမ်းသပ်လိုက်တယ် “ကွန်ပျူတာစာရေးခြင်း vs လက်ဖြင့်စာရေးခြင်း” ကို ဂူဂဲမှာရှာလိုက်တယ် ထွက်လာတဲ့အဖြေစာရင်းကို အစဥ်အတိုင်းအောက်မှာပြထားတယ်။ ( မှတ်ချက်။ ။ တစ်ရက်နှင့်တစ်ရက် အဖြေထွက်ပုံမတူနိုင်သလို အစဥ်အတိုင်းလည်း မတူနိုင်ပါ )

(၁) blog.nweyoe.net
(၂) blog.calmhill.info
(၃) nay-lin.blogspot.com
(၄) khinoomay77.blogspot.com
(၅) arrmanthit.blogspot.com

နွယ်ရိုးဘလော့က ဆိုရှယ်ရော၊ နည်းပညာရော၊ ရှမ်းနဲ့ပါတ်သက်တဲ့ ဗဟုသုတရော တင်လေ့ရှိတော့ ပရိတ်သတ် သုံးဘက်ရှိသလိုဖြစ်မယ် ဒါ့ကြောင့် ညှန်တဲ့လူများနိုင်သလို ညှန်တဲ့လူများကလည်း Page Rank မြင့်တဲ့ဝဘ်ဆိုက်လည်း ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော့််ဆိုက်ကတော့ ညှန်တဲ့လူနည်းနည်းပဲရှိပါတယ် ဒါပေမယ့် Page Rank မြင့်တဲ့ ဖိုရမ်လိုနေရာတွေကနေ ညှန်နေတယ် နောက်ပြီးတော့ ရှာတဲ့စာသားက Anchor အရ အခြားဝဘ်ဆိုက်တွေမှာထက် မြင့်နေတော့ ဒုတိယလိုက်တာ သဘာဝကျပါတယ်။ ကိုနေလင်းဘလော့ကတော့ သိပ်မခင်တော့သွားကြည့်ရတယ် သူကလည်း ဗဟုသုတရစရာနဲ့ ဆိုရှယ်အတွက် ရေးတဲ့လူဆိုတော့ ပရိတ်သတ် နှစ်ဘက်နဲ့ ဆိုတော့ ညှန်တာခံရတာများပုံရပါတယ်။ အဘွားခင်ဦးမေရဲ့ ဝဘ်ဆိုက်တော့ စတုတ္ထနေရာမှာပြေးနေပါတယ် ဒီနေရာမှာစဥ်းစားမယ်ဆိုရင် အဘွားဘလော့ကို ညှန်တဲ့လူက အပေါ်သုံးခုထက် အဆမတန

မလျော့သောဇွဲ (၁) (၂)

တက္ကသိုလ်တက်လာတာ ၃ နှစ်ကျော် ၄ နှစ်မြောက်တဲ့နှစ်ပေါ့ အတန်းကတော့ ဂုဏ်ထူးတန်းရောက်ခဲ့ပြီ ခုနှစ်အရပြောရရင် ၂၀၀၄ ခုနှစ်။ ကုန်လွန်သွားတဲ့ ဘွဲ့ဲကြိုကျောင်းသားဘဝတွေကို ပြန်တွေးရင်း သူငယ်ချင်းတစ်စု ကဗျာစာအုပ်များထုတ်ကြတာပေါ့။ ကျွန်တော့််အထဲမှာ လက်ခံစာအုပ်တွေ တစ်အုပ်မှမရှိတော့ပါဘူး အကုန်လုံးအိမ်မှာထားခဲ့ပါတယ်။ မှတ်မှတ်ရရတစ်ချို့ ကဗျာတွေကို အယ်ဒီတာဆီကနေ ပြန်ပြီးတောင်းထားရတယ် ဘလော့မှာတင်ဦးမယ်ဆိုတော့ အယ်ဒီတာလည်း ဝင်းအင်းဝခေတ်က စာတွေကို ဇော်ဂျီနဲ့ရိုက်ပြီးပြန်ပို့ပေးပါတယ်။ အမည်မသိခတ်စာဆို ရေးထားတဲ့ မလျောသောဇွဲကို အမှတ်တရပြန်တင်ထားလိုက်တယ် အမည်မသိခေတ်စာဆိုကြီး ကျွန်တော့််ကိုဒီအချိန်မြင်ရင်တော့ ကဗျာတွေမှာ နောက်ထပ်နှစ်ပိုဒ်သုံးပိုဒ်လောက် ထပ်ပြီးထည့်စပ်ရမယ်ထင်ပါတယ်။ ဒီလိုပါပဲ အရိုးသီချင်းလိုဆိုရင် “အချိန်တွေကုန်တာ မြန်လွန်းတယ် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုဟာ မကြာလိုက်သလိုပဲ….. နောက်ကြောင်းပြန်ရင်း စပ်ဖြီးဖြီးနဲ့ အတိတ်ကိုတွေးရင် ရုပ်ရှင်ကြည့်ရသလိုပဲ …..”

မလျော့သောဇွဲ(၁)

တက္ကသိုလ်ဆို တို့ကျောင်းကိုဖြင့်
တက်ခွင့်တဖန် ကြုံခဲ့ပြန်တော့
မောင်တို့တတွေ အကြံကြီးတယ်
ပညာကိုဖြင့် အမှန်မတတ်လျင် နေလိမ့်မည်
ကြင်ယာကိုတဲ့ ဧကံရရပေခြိမ့်
ဖြူနီဝါပန်းခင်းနှယ်ဖြင့်
မဒီတွေပေါလှတာကြောင့်
ရွေးရင်းပင် တစ်နှစ်ခန်းတယ်
ဒီမောင်မှာလွမ်း။
ဒုတိယတဖန် တစ်နှစ်ဆန်းမှာဖြင့်
ပစ်မှတ်ကယ် အမှန်ရွေးမိသော်လည်း
ခင်ပျိုရယ် ငြင်းရက်တာကြောင့်
ပစ်မှတ်ကိုတဖန် ထပ်မံလို့ပြောင်း။
တတိယဆို နောက်ဆုံးနှစ်မှာဖြင့်
မိမိကအမှန်ချိန်ပြန်လျင်လည်း
တပါးသူထံ ပါလေအမြဲမို့
ထိုအဆိုမှန်ကောင်းရဲ့ဟု
သူတပါးကိုချိန်ရန် စေခိုင်းပြန်တော့
ထိုသူနှင့်ညား။
လွတ်တဲ့ငါးကိုဖြင့်လည်း မကြီးချင်တော့ပါပြီ
လိုတာကိုဖြင့် အမှန်မရနိုင်ပြန်လျင်
ရတာကိုသာ တဖန်ချိန်ပါတော့မည်ဟု
သက်တမ်းကို ထပ်လောင်းတိုးရန်ဖြင့်
ကျောင်းအပ်ရန်အားတင်း။

အမည်မသိခေတ်စာဆို

မလျော့သောဇွဲ(၂)

ပထမဆိုနှစ်ကာလမှာလ
ပျိုမေတွေပြောကြပါတဲ့
မလိုချင်လို့နေကြဦးမည်
ခေါင်းခေါက်လို့ရွေးရင်ပင်မဆုံး။
ဒုတိယတဖန် နှစ်တွေမှာဆန်းပြန်တော့
မယ်တို့တတွေ တစ်မျိုးကြံတယ်
အမှန်တကယ်ဆိုရင်ပြောပါဟု
ယခုဆိုချက်ခြင်းဖြင့် မရနိုင်ပေါင်
မူရဦးမည်မောင်ဟုပြော။
ထိုနည်းဖြင့်တဖန် အခြေမဟန်သူများမှဖြင့်
တတိယကိုတဲ့ အမှန်ထပ်မံလို့ကူး
လျော့စျေးဆိုတဲ့အသံ ဧကံပင်ကြားပြန်တော့
ကိုကိုတွေပြေးကာပုန်းရတယ်
လိုက်လို့ပင်ရှာကြဦး။
အပျိုဟိုင်းဆို သက်တမ်းတိုးတို့မှာဖြင့်
ယခုနှစ်တဖန် မြင်ရပြန်တော့
ရှေ့ရေးကိုအမှန်မျော်တွေးကာ
ကြားယောင်ပါဘိစိတ်ထဲ
ခင်တို့ကတဖန်ပြန်၍ပင်လျောက်လှာတင်မည်
လျောက်လှာဆို ထိုစာရွက်ကိုဖြင့်
ဟိုမောင်တို့က ရောင်းဖို့ပင်အားတင်း။

အမည်မသိခေတ်စာဆို