ဗမာစာမှာလည်း စာရေးတဲ့နေရာမှာ Standard သတ်မှတ်ထားတာတွေ ရှိသင့်သလောက်တော့ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မလိုက်နာတာ များပါတယ် စာလုံးတွေရေးတဲ့အခါ ဆွဲရမယ့်လမ်းကြောင်းနဲ့ ရေးရမယ့်အချက်ရေ သတ်မှတ်ထားတာ ရှိပါတယ်။ ဗမာစာလုံးတွေက နာရီလက်တံလည်တဲ့အတိုင်းပဲ ရေးကြတာပါ။ “က” ဆိုရင်နှစ်ချက်ရေးတယ် “ခ” ဆိုရင်တစ်ချက်တည်း အပြီးရေးတယ် ဒါမျိုးတွေလည်း သတ်မှတ်ထားတာ ရှိတာပါပဲ။ ရှေးကရှိမရှိတော့ မပြောတတ်ဘူး ဒါပေမယ့် ဘယ်လိုရေးရမယ်ဆိုတာက သတ်မှတ်ထားပါတယ် မယ့်ရင်သူငယ်တန်း ဖတ်စာအုပ်ပြန်ကြည်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် စာအုပ်ထဲလက်နဲ့ရေးတော့ ကြီးလာတာနဲ့တစ်ပြိုင်တည်း ရေးချင်သလိုရေးတာပါ နာရီလက်တံ ပြောင်းပြန်လည်း ရေးလိုက်တာပဲ “ည” ရေးတာကို “သ” ကိုအရင်ရေးပြီး နောက်ဆုံးမှ အောက်ကနေခြေထောက် တပ်လိုက်တာလည်း “ည” ဖြစ်သွားတာပဲမဟုတ်လား။ Standard အတိုင်းအကုန်ရေးတဲ့ လူဆိုတာက ၁၀ဝ မှာ ၁ ယောက်မရှိအောင်ကို ရှားပါတယ် နောက်ပြီးတော့ လက်နဲ့စာရေးတာမှာ အဲဒါတွေကအသေးစိတ် လိုက်နာစရာမှမလိုတာကိုး ဘယ်လိုရေးရေး နောက်ဆုံးဖတ်လို့ရဖို့ အရေးကြီးတယ်မဟုတ်လား။

ကွန်ပျူတာမှာ ဗမာလိုစပြီးတော့ ရိုက်လို့ရတဲ့ခေတ်များမှာပေါ့ အရင်ကတော့ ဗမာလိုလိုချင်ရင် လက်နှိပ်စက်နဲ့ပဲ ရိုက်ရတာပေါ့။ ဗမာစာအတွက် ASCII Font များထွက်လာပါတယ်။ ရှေ၊ ဝင်း၊ အကယ်ဒမီ၊ စီအီး စသည်ဖြင့်ပေါ့ အဲဒီ့ဖောင့်တွေနဲ့ ဗမာလိုရိုက်လို့ရိုက်လို့ ရလာပါတယ်။ ဘာမှကန့်သတ်ချက်မပါတော့ လက်နှိပ်စက်ရိုက်သလို ရိုက်တဲ့အလုပ်နဲ့ ဗမာစာကိုရိုက်လို့ရပါတယ် ဗမာစာလုံးသတ်မှတ်ချက် မရှိသေးတော့ ပုံပေါ်ဖို့ကိစ္စက အရေးကြီးတာပါပဲ ကျန်တာကပြဿနာမရှိပါဘူး။ “ဈ” ဆိုရင်လည်း “စ” + “-ျ” = “စျ” ဆိုပြီးရေးလိုက်တယ်။ “၎င်း” ဆိုရင် Alt နဲ့တွဲနှိပ်ရမှာ ပျင်းရင် “၄” + “င်း” = “၄င်း” ဖြစ်ကရောပဲ သိပ်မလှတာကလွဲရင် ဖတ်လို့တော့ဖြစ်သပေါ့။ “ဪ” ဆိုတာကလည်း တစ်ကယ်တော့ တစ်လုံးတည်းရယ် လက်နှိပ်စက်လိုပဲ သဝေထိုးကနေ စပြီးရိုက်ထည့်လိုက်ရတယ်။ နောက်ပြီးတော့ ဝလုံးနဲ့ သုညခွဲမထားဘူး ဝိုင်းရင်ပြီးရော လက်နှိပ်စက်လို တစ်ခုပဲရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘာမှသိပ်ပြဿနာမတက်သေးဘူး ဖတ်လို့ဖြစ်ရင် အလုပ်တွင်သေးတယ် မဟုတ်လည်း ပြီးတော့စာရွက်ထုတ် ဖတ်တာပဲလေ ကွန်ပျူတာကဖိုင်နဲ့ တစ်ခါတည်းအလုပ်လုပ်တဲ့ ခေတ်မှမဟုတ်တာပဲ Find နဲ့ရှာလည်း မတွေ့မှာမပူရဘူး။

တစ်ကမာ္ဘလုံးကစာတွေ ကွန်ပျူတာမှာ သိမ်းလို့ရရမယ်ဆိုတော့ ဒို့ဗမာစာလည်း ပါသွားသပေါ့။ အဲဒီတော့မှ ပြဿနာများက စလာပါတယ်။ ရိုက်ချင်သလိုရိုက်ရင် ရှာချင်သလိုရှာလို့ မရတော့ဘူးပေါ့။ ဒါကထားလိုက်ပါတော့ လူတိုင်းကို ဒီအကြောင်းတွေသိအောင်ပြောရတာ လွယ်တဲ့ကိစ္စမဟုတ်လှပါဘူး။ အရင်ကတည်းက တွေ့နေတာကြာပါပြီ မပါတ်သက်လို့မပြောဖြစ်ဘူး ရေးချင်သလိုရေးရာကနေ မြင်ရပြီးရောရိုက်တဲ့ အကျင့်များကိုနမူနာပြရရင် “ဟ” ကိုကြံကြံဖန်ဖန် “ပ” + “-ာ” = “ပာ” နဲ့ရေးကြတဲ့လူတွေလည်း ရှိပါတယ် ဘယ်လိုများစဥ်းစားသလဲ နားမလည်နိုင်အောင်ပဲ။ ကိုရဲမြတ်သူကဝင်ပြောတယ် အဲဒါဘာဟုတ်သေးသလဲတဲ့ “၏” ကို “ဧ” + “။” + “ -်” = “ဧ။်” ဖြစ်အောင်တောင် ရေးကြတာမြင်ဖူးတယ်ဆိုပဲ။ ဟိုးအရင်ကလူတွေ ဗမာစာရိုက်နေကျဖြစ်နေလို့ အရင်ကအမှားတွေ ရိုက်နေတယ်ဆိုရင် ဒါကလက်ခံနိုင်ပါသေးတယ်။ ကျွန်တော်ဆိုရင် ဝလုံးနဲ့ သုညကိုတူတူ ရိုက်တာအကျင့်ပါနေလို့ သတိထားပြီးပြင်ထားရတာပါ။

ပြဿနာက ကွန်ပျူတာသုံးတတ်ရုံနဲ့ ကွန်ပျူတာနဲ့ပါတ်သက်တာ နားလည်အောင်ရှင်းပြလို့ ရမယ်လို့မထင်နဲ့ အင်မတန်ရှင်းရခက်တယ်။ ကွန်ပျူတာအသုံးပြုသူဆိုလို့ အပြောခံရလို့ စိတ်ဆိုးကောင်းဆိုကြဦးမယ် တစ်ကယ်ဆိုရင် အတန်းအစား အမျိုးမျိုးရှိတယ် သုံးတတ်တဲ့လူ၊ ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်တယ်သိ

ကြုံရဆုံက ကျောင်းသားဘဝမှာ အမြဲတမ်းကြုံရတာက ကျောင်းသားအချင်းချင်း စာမေးကြရတာထုံးစံပဲ။ သိတဲ့လူပြောပြ မသိတဲ့လူနားထောင်ပေါ့။ စာအုပ်ထဲကစာ မေးကြရတာကတော့ ဘယ်ကကျောင်းသားဖြစ်ဖြစ် တွက်မရချက်မရဆိုရင် သိတဲ့လူတွက်ပြ ရှင်းပြတာကတော့ အတူတူပဲ။ ကွန်ပျူတာကျောင်းသားဆိုတော့ သူများကျောင်းသားနဲ့မတူတာက ပရိုဂရမ်းမင်းဘာသာစကားများက တစ်ယောက်တစ်ပေါက်တတ်ကြတယ် လုပ်ရတဲ့အလုပ်များ မတူရင်ဖြင့် ပြဿနာကြုံဖူးပုံချင်းလည်း မတူပြန်ဘူး ဒီတော့တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက်လုပ်ဖူးသလားမေးရင် သိတဲ့လူရှိတယ်ဆိုရင် အလုပ်ရှုပ်သက်သာတာပေါ့။

ကိုယ်ကလည်းအရင်လို ဂျူနီယာမဟုတ်တော့ဘူးဆိုတော့ ဆရာကလည်းလက်လှဲတတ်တယ် မင်းသူ့ကိုအခက်အခဲ ရှိတယ်ဆိုရင် ကူညီပေးလိုက်ပါဆိုပြီး အပ်ထားခဲ့တဲ့ ကျောင်းသားဘော်တာ အချင်းချင်းလည်းရှိပြန်ရော။ Analysis လုပ်ရင် အမြဲတမ်း Statistic တွေတွက်ရတာ ဂရပ်တွေဆွဲရတာက ထုံးစံပါပဲ။ တစ်ယောက်က Excel နဲ့ ဂရပ်မဆွဲတတ်ဘူးတဲ့ ငါ့ကိုသိရင်ပြောပါတဲ့ ကွန်ပျူတာဘွဲ့လွန်ကျောင်းသား Excel မသုံးတတ်တာ ထူးဆန်းသလား ကွန်ပျူတာကျောင်းသားပဲ Application သုံးနည်းသင်တန်းလာတက်တာမှ မဟုတ်တာ အသုံးလိုရင် စမ်းသုံးကြည့် သုံးတတ်မှာပေါ့ သူမှမသုံးဖူးတာ မတတ်တာမထူးဆန်းပါဘူး။ ဒါနဲ့ ဂဏန်းလေး ၁ဝ လုံးလောက် ရိုက်ပြီး ဒီလိုဆွဲဆိုပြီး အမြန်လုပ်ပြလိုက်တယ် မင်းဆွဲမရရင် ဆွဲချင်တဲ့ဟာတွေငါ့ကိုပြ ငါကြည့်ပေးမယ်လို့ဆိုတော့ ရပါတယ်ဒီလောက်ဆို ငါစမ်းလုပ်လို့ရပြီဆို ထွက်သွားတယ်။ လှမ်းမြင်နေရတာပဲ သူတော်တော်နဲ့ ဆွဲလို့မရပါဘူး ၂ နာရီလောက် တောင်စမ်းမြောက်စမ်း အကုန်လျောက်စမ်းပြီး ဆွဲလို့ရသွားတာပါပဲ။ နောက်တစ်ခေါက်ရောက်လာပြန်တယ် ငါဆွဲလို့ရသွားပြီတဲ့ ဒါပေမယ့် ကိန်းသိပ်မကွာတဲ့ ဂရပ်တွေကို မြင်သာအောင် လုပ်လို့မရဘူးဖြစ်နေတယ် အဲဒါလည်းသိသလားမေးတယ် ဒါနဲ့ ကိန်းတွေကိုမင်း log ယူလိုက်လေပြောလိုက်တယ် ဘယ်လိုယူရမလဲထပ်မမေးပါဘူး သူ့ဟာသူတစ်ခေါက်ရှာပြန်ဖွေပြန် စမ်းသပ်ပြန်ရော ပြီးတော့သူ့ဟာသူ လုပ်လို့ရသွားတယ် လာပြောပါတယ် နောက်လည်းလာမေးဦးမယ် ကျေးဇူးတင်တယ်တဲ့။ သူ့ကိုကိုယ်ကဖြေရတာက နှစ်ခွန်းသုံးခွန်းပါ သူ့ဟာသူပဲအသေးစိတ်က ရှာဖွေပြီးလုပ်သွားတာပါ။

နောက်တစ်ယောက်လည်း လာမေးပြန်တယ် Jabref ဆိုတဲ့ citation လုပ်ရာမှာသုံးတဲ့ ဆော့ဝဲကိုသုံးလို့မရလို့တဲ့။ ဒါနဲ့မဟုတ်သေးပါဘူး အဲဒါက java နဲ့ရေးထားတာပဲ deployment အင်မတန်လွယ်တာ ဖြစ်နိုင်တာကတော့ မင်းစက်မှာက jvm နည်းနည်း ပြဿနာရှိနေမယ်ထင်တယ် ငါလိုက်ကြည့်ပေးမယ်ဆိုတော့ ရတယ်တဲ့ငါ့ဟာငါကြည့်မယ် ဒီလောက်ဆိုငါသဘောပေါက်တယ် ဆိုပြီးထွက်သွားပြန်ရော။ တကယ်ကကိုယ်လည်း သိနေတာပဲ သူကတစ်ခြား ပရိုဂရမ်ဆိုရင် တစ်ခြားဘာသာစကားတစ်ခုကို အင်မတန်ကွမ်းကျင်ပါတယ် ဒါပေမယ့် Java ကိုလုံးလုံးမသုံးတဲ့လူ။ သူ့ဟာသူကိုယ်ပြောလိုက်တဲ့ စကားကိုအခြေခံပြီး ရှာလိုက်ဖွေလိုက်ပြီး ခဏနေတော့လာပြောတယ် ကျေးဇူးတင်တယ်နော် မင်းပြောတဲ့ပြဿနာပဲ ငါစမ်းပြင်လိုက်တာရသွားပြီတဲ့။

ဒီနေ့မနက်တော့ ဘော်တာတစ်ယောက်ကို ကူရပြန်ပါတယ် သူကလည်းလူအသစ် သုံးရမယ့်စမ်းရမယ့် System တွေကလည်းသူတစ်ခါမှ မသုံးဖူးမလုပ်ဖူးတဲ့ဟာတွေ။ Opensource ဆိုတဲ့အတိုင်းအလကားသာရတယ် အင်မတန်ဇယားတော့အရှုပ်သား ပြီးတော့တစ်ခုတည်းကလည်းမဟုတ် ငါးမျိုးလောက်ပေါင်းသုံးရတယ် လွယ်လွယ်ကူကူသုံးလို့ရတဲ့ဟာကျ သူတို့ကအလကားမရဘူးရောင်းစားတယ်။ ဒါနဲ့သူ့ကို အကုန်လုံး ဘယ်အစိတ်အပိုင်းတွေ ပါလာတယ် ဘယ်ဟာတွေက ဘာအတွက်သုံးရတယ် ပြောပြရတယ်။ နည်းနည်းပြောပြပြီးတော့ သူကဒီလောက်ဆိုရပြီတဲ့ Setup သူ့ဟာသူလုပ်မယ်တဲ့။ ဒါနဲ့မင်းမရလောက်ဘူးနော် Setup ကအကုန်လုံး ရှုပ်နေတာ မင်းလည်နေမယ်ဆိုတော့လည်း ရ

မင်္ဂလာစျေးဒေါင့်က လှိုင်းဆိုတဲ့ဆိုင်က တစ်ခွက် ၃ဝ ကျပ်ခေတ်က လက်ဘက်ရည်နဲ့ စမူဆာစားချင်မိတယ်။

ပထမနှစ်ဆိုတဲ့ ကျောင်းသားဘဝတွေမှာ မမကြီးတွေကို ထိုင်ငေးခဲ့တဲ့နေရာပေါ့။

3 Color မှာလက်ဘက်ရည်သောက် ဂျာနယ်မဂ္ဂဇင်း တစ်လစာအကုန် အလကားဖတ်ချင်တယ်။

ရှမ်းထမင်းဆိုင်လို လာတဲ့ကျောင်းသူလေးတွေကို အမှတ်တရအနေနဲ့ပေါ့။

မနက်စောစော လူကြပ်ပေမယ့် မင်းသီဟမှာ ခုံလုပြီးထိုင်ချင်သေးတယ်။

သူငယ်ချင်းများ ကျောင်းပိတ်ရက်ဆုံရင်း ရင်ဖွင့်ကြတဲ့နေရာပေါ့။

ပူရီကလွဲရင် လက်ဘက်ရည်လက်မှန်တဲ့ မဟာနွယ်လည်း မမေ့သေးဘူး။

အပေါ်ထပ်က ဆေးကျောင်းသူ အဆောင်ကို သတိတရအဖြစ်နဲ့ပေါ့။

မန်းမြို့တော်မှာ ဘူးနို့ဆီနဲ့ဖျော်တဲ့ လက်ဘက်ရည်သောက်ပြီး ဝက်သားပေါင်း အစားပြိုင်ချင်သေးတယ်။

သူငယ်ချင်း ၈ ယောက်ရဲ့ မွေးနေ့ အမှတ်တရ အဖြစ်အပျက်များပေါ့။

Cafe Blue လည်းသွားရင်း အောင်တော်မူကို ဝင်ဖူးချင်သေးတယ်။

အသက်နည်းနည်း ကြီးသွားတဲ့အချိန်မှာ ကလေးတွေကို ပုံစံအစုံ တစ်အ့တစ်သြ မြင်ဖူးရတဲ့နေရာပေါ့။

ကျူရှင်လူမရှိလို့ စိတ်ညစ်ညစ်နဲ့ ရှေပြည်မိုးမှာ တစ်နေကုန်ထိုင်နေရလည်း တမ်းတမိသေးတယ်။

ကျူရှင်ဆရာပေါက်စဘဝ ပျော်စရာအတိတ်နေ့ရက်များပေါ့။

မတတ်သာမှထိုင်တဲ့ စားပွဲထိုးအချိုးမပြေတဲ့ Unison ကိုလည်း တစ်ခါတော့ပြန်ထိုင်ချင်မိသေးတယ်။

အပေါက်ဆိုးဆိုး ကျူရှင်ဆရာ အဖြစ်များထဲကတစ်ခုပေါ့။

ကျောင်းသားတွေကို စာမသင်ပျင်းရင် ချော့ပြီးခေါ်သွားတဲ့ Friend ဆိုတဲ့ ထန်းလက်မိုးတဲနဲ့ ဆိုင်လည်းသွားချင်တယ်။

လူလည်းကျတဲ့ ဆရာပါးဝသွားတဲ့ ကျူရှင်ဆရာတစ်ယောက်ရဲ့ လုပ်နည်းလုပ်ဟန်များထဲက တစ်ခုပေါ့။

UFL ထဲကိုတော့ ဒီတစ်သက်မှာ တစ်ခါစာမေးပွဲ ကျဖူးတဲ့ တက္ကသိုလ်အမှတ်တရနဲ့ သွားလည်ချင်သေးတယ်။

စာမေးလွန်းလို့ လာမမေးအောင် ဆရာမငယ်ငယ်လေးကို ဆရာမက လှတယ်နော်လို့ အတန်းထဲမှာ လူကြားအောင် ပြောခဲ့တာအမှတ်တရပေါ့။

မနက် ၆ နာရီ ကျောင်းကားဂိတ်က လက်ဘက်ရည်ဆိုင်စုတ်စုတ်လေးမှာလည်း ထိုင်ချင်နေမိသေးတယ်။

ဆိုင်နာမည်က မျော်တော်ယောင်လား အလွမ်းကဖီးလား အခုတော့ မမှတ်မိတော့ဘူး။

အခုတော့ ငါ့မှာက နို့ဆီမပါတဲ့ ဘလက်ကော်ဖီတစ်ခွက်ပဲ သောက်စရာရှိတယ်။

ဒါကတော့ စင်ကာပူညများ အမှတ်တရပေါ့။